İşletme, bir girişimcinin kazanç elde etmek amacıyla emek ve sermayesini bir organizasyonun içerisinde bir araya getirmesiyle birlikte oluşur.
Ticari işletme, esnaf işletmesi adına öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir elde etmeyi hedef tutan iş faaliyetlerinin, devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletme türüdür.
Not: Ekonomik anlamda her işletme, aynı zamanda ticari işletme değildir ancak her ticari işletme ekonomik anlamda da bir işletme türüdür.
Ticari İşletmenin Unsurları
Gelir Sağlama Amacının Varlığı
İşletmenin kesinlikle gelir sağlamayı amaç edinmiş olması gerekmektedir. Fakat bu amacın teorik olarak varlığı yeterlidir, işletmenin fiili olarak sürekli gelir elde etmesi şartı aranmaz. Bir işletme, belirli aralıklarla veya üst üste zarar da edebilir.
Gelir sağlama amacıyla kurulmayan, örneğin hayır amaçlı işletmeler (fakirlere Ramazan ayında bedava yemek vermek için kurulmuş bir aş evi gibi) ticari işletme değildir. Fakat fakir öğrencileri okutmak amacıyla kurulan bir dernek, lüks bir lokanta işletmekte ve elde ettiği kazançla çocukların öğrenimine yardım etmekteyse ortada yine bir ticari işletme vardır. Elde edilen gelirin sarf şekli, işletmenin niteliğini değiştirmez.
Gelir Düzeyine Göre Esnaf İşletmesi-Ticari İşletme Ayrımı
Gelir sağlama amaçlı faaliyetlerin, esnaf işletmesi boyutlarını aşması, yani ondan daha kapsamlı olması gerekir. Ticari işletmenin en önemli unsuru budur. Çünkü diğer unsurlar esnaf işletmelerinde de bulunabilir. Ticaret hukukunda ticari işletmeyi esnaf işletmesinden ayırabilmek ancak bu unsur sayesinde mümkün olur.
Devamlılık
İşletme çatısında yürütülen faaliyetlerin devamlılık taşıması gerekir. Buradaki devamlılık, faaliyetlerin hiç ara verilmeksizin yıllarca devam edeceği anlamına gelmez. Tesadüfen veya arızi olarak yapılan bir ticari faaliyet, ticari işletmenin varlığını göstermez. Hatta bazı faaliyetler mevsimlikte olabilir. Örneğin, yaz dönemi geldiğinde açılan plaj işletmesi, kış aylarında hizmet veren bir kayak tesisi veya ev mevsimi geldiğinde faaliyet gösteren avcılar derneğine ait olan bir motel işletmesi de unsurları bulunmak şartı ile ticari işletmeyi oluşturabilir.
Bağımlılık
Bir kişi başkasının işletmesinde çalışıyor ya da başkasına yardımcı oluyorsa veya işletmeyi taciri temsilen çalıştırıyorsa bir tacir değildir. Örneğin şubeler bağımsız olmayıp merkeze bağlı oldukları için bağımsız birer ticari işletme sayılmazlar. Aynı şekilde, ticari temsilci, pazarlamacı ve işletmeyi mümeyyiz küçük veya kısıtlı adına işleten yasal temsilci, bağımsız bir işletme sahibi olmadığı için tacir değildir. Buna karşılık, acente, bağımsız bir tacir yardımcısı olduğu için, onun işletmesi, diğer unsurların da mevcut olması şartıyla ticari işletme oluşturur.
